Tìm Hiểu Về Loại Trà Cụ Ấm Tử Sa & Những Giá Trị Ấm Tử Sa Mang Lại

Người viết: Tâm Việt

/ 03.08.2024

Ấm trà tử sa là một trong những dụng cụ pha trà không thể thiếu đối với những người sành trà hoặc có thú vui thưởng thức trà tao nhã. Đây là điều mà nhiều người mới làm quen chưa hiểu rõ ý nghĩa cốt lõi của nó trong văn hóa trà đạo. Trong bài viết dưới đây, Tâm Việt sẽ giúp bạn hiểu thêm về loại trà cụ ấm tử sa cũng như những giá trị đặc biệt mà nó mang lại.

1. Trà cụ ấm tử sa là gì?

Trà cụ ấm tử sa là loại ấm trà được làm bằng đất sét tím đặc biệt, nung ở nhiệt độ cao và không tráng men. Về cơ bản, chúng được gọi là "tử" vì loại ấm này thường có màu tím, có nguồn gốc từ vùng Nghi Hưng, Trung Quốc.

Từ xa xưa, việc pha trà bằng ấm trà tử sa đã trở thành một phong tục, một nghệ thuật được trân trọng và yêu thích.

Hơn nữa, khi bạn sử dụng ấm thường xuyên, màu sắc của ấm lại càng trở nên tươi sáng, đẹp mắt và nước trà sẽ được trở nên thơm, dịu hơn. Đó là sự kết hợp giữa nghệ thuật và khoa học để tạo nên một loại trà đậm đà, thơm ngon, tinh tế và tuyệt vời.

2. Các giá trị nổi bật mà trà cụ ấm tử sa mang lại

Không phải tự nhiên mà ấm trà tử sa lại trở thành dụng cụ pha trà không thể thiếu. Loại ấm trà này có nhiều giá trị đặc biệt cho nghệ thuật trà đạo nói chung:

Về tính thoáng khí, cấu trúc khí khổng kép của ấm vô cùng đặc trưng. Cấu trúc này nằm bên trong lớp đất sét tím nguyên thủy cực kỳ mịn nên ấm có khả năng thoáng khí và chống thấm nước rất cao. Khi dùng ấm, trà sẽ lưu thông với không khí bên ngoài, từ đó gia tăng hàm lượng oxy bên trong.
Ấm tử sa được làm bằng cách nung đất sét ở nhiệt độ cao trên 1000 độ C và hoàn toàn không tráng men. Nhờ đó mà hương vị trà luôn hoàn hảo và có khả năng cách nhiệt tốt.
Với thành phần khoáng chất trong ấm trà tím bao gồm: hydromica, cao lanh, thạch anh, hạt mica, với sắt làm nền, ngoài ra còn có silicon, mangan, canxi, natri và kali,... Dùng ấm trà tử để pha trà sẽ giúp hương vị trà trở nên thơm ngon, dịu nhẹ hơn.
Giá trị của loại trà cụ ấm tử sa này còn nằm ở hình thức bên ngoài. Tương truyền, ấm trà dùng càng lâu thì càng đẹp và sáng bóng, cực kỳ phù hợp với từ “mỹ” (chân - thiện - mỹ) trong văn hóa trà ngày nay.

3. Tìm hiểu các loại đất làm trà cụ ấm trà tử sa

Ấm tử sa là dụng cụ pha trà mang vẻ đẹp trầm lắng, cổ điển với nhiều giá trị nổi bật từ quá trình sản xuất đến quá trình sử dụng. Điều này là do ấm trà tím được làm từ những chất liệu đặc biệt và trải qua nhiều công đoạn nung khác nhau.

Dưới đây là một số loại đất tử sa thường được sử dụng:

Nguyên Khoáng Để Tào Thanh
Nguyên Khoáng Tử Nê
Nguyên Khoáng Thanh Thủy Nê
Ngọc Sa Liệu
Ngũ Sắc Thổ
Tử Kim Sa
Tử Ngọc Kim Sa

4. Các tiêu chí lựa chọn trà cụ ấm chén tử sa

Để chọn được một ấm tử sa chất lượng, cho ra hương vị trà thơm ngon, nguyên bản, bạn cần lưu ý một số điều như sau:

4.1. Chất liệu đất

Để làm ra được một trà cụ ấm tử sa, chúng cần được sử dụng nguyên liệu từ nhiều loại đất khác nhau như “Chu Nê, Tử Nê, Lục Nê, Hồng Nê, hay Đoạn Nê”. Tùy theo loại trà mà chúng ta sẽ chọn loại đất thích hợp để giữ được hương vị trà tốt nhất.

Đối với những loại trà có hương vị đậm đà như trà ô long hay trà đen thì bình Chư Nê là sự lựa chọn phù hợp nhất do độ kết tinh cao, giúp giữ trọn hương vị của trà. Trong khi đó, đối với các loại trà như trà đen hay trà phổ nhĩ chín thì ấm Tử Nê là sự lựa chọn tối ưu do có độ thoáng khí cao, giúp giảm tạp chất trong quá trình bảo quản và tăng hương vị.

4.2. Dung tích ấm trà

Tùy vào nhu cầu, số lượng người tham gia "uống trà đàm đạo" mà chúng ta có thể lựa chọn dung tích bình phù hợp. Ví dụ như chúng ta dùng ấm có dung tích khoảng 100ml thì có thể pha trà cho 2-3 người, hoặc nếu dùng ấm có dung tích khoảng 200ml thì có thể pha trà cho 4 - 6 người.

4.3. Kiểu dáng của ấm trà

Nghệ thuật làm trà cụ ấm tử sa đã phát triển từ lâu nên mẫu mã rất đa dạng và phong phú. Tùy theo chiều cao của ấm mà bạn có thể chọn loại ấm cao để pha trà ô long Đài Loan, trà phổ nhĩ thô,… hoặc loại bình thấp để pha trà nhâm nhi, trà đen hay trà phổ nhĩ chín.

Về thiết kế vòi, chúng ta có thể chọn vòi thẳng cho trà cần nước chảy ra nhanh hoặc vòi cong cho trà không cần nước chảy ra quá nhanh.

Về mặt thẩm mỹ, chúng ta có thể chọn phong cách ấm áp mà chúng ta thấy đẹp và tạo cảm giác rung cảm.

4.4. Nguồn gốc xuất xứ

Ấm trà tử sa xuất xứ từ đâu cũng là một yếu tố rất quan trọng. Chúng ta nên tìm kiếm những nhà cung cấp uy tín để tránh mua phải những chiếc chậu được làm từ chất liệu kém chất lượng.

5. Vệ sinh và bảo quản trà cụ ấm trà tử sa đúng cách

5.1. Cách vệ sinh ấm tử sa

Khi mua bất kỳ loại trà cụ nào, điều đầu tiên cần làm là phải rửa sạch để loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn còn sót lại bên trong chúng.

Vì trà cụ ấm tử sa là loại ấm đất không tráng men nên việc vệ sinh càng trở nên quan trọng hơn để đảm bảo hương vị thơm ngon của trà. Dưới đây là các bước vệ sinh ấm trà thường được sử dụng:

Cho cả nắp và thân ấm vào nước sôi trong 30 phút. Lưu ý lót ấm cẩn thận bằng vải và tránh va đập trong quá trình đun sôi.
Sau 30 phút, tắt bếp để ấm nguội, lấy cả nắp ấm và thân ấm ra rồi tráng lại bằng nước ấm.
Cuối cùng, cho ấm vào nước nóng đang sôi cùng 3 thìa trà, sau đó tắt bếp, đậy nắp ấm và ngâm trà trong 30 phút. Khi trà nguội, đổ bã trà ra và rửa sạch bằng nước ấm. Để cẩn thận hơn, bạn có thể lặp lại quy trình hai lần để tăng thêm hương vị cho trà. Sau khi hoàn tất quá trình trên, trà cụ ấm tử sa của bạn đã sẵn sàng để sử dụng.

5.5. Cách bảo quản ấm tử sa

Đổ nước ngập ấm khi pha trà, sau đó dùng vải mềm lau khô. Điều này sẽ giúp lớp trà cao luôn có độ bóng đẹp.
Khi đổi sang loại trà mới, bạn cần thực hiện các bước tương tự để đảm bảo giữ đúng hương vị trà.
Tốt nhất nên vệ sinh bằng nước ấm, tránh chà xát quá thường xuyên vì có thể làm xước phần tráng men gây mất thẩm mỹ.

6. Điều cần lưu ý khi mua trà cụ ấm tử sa

Việc lựa chọn đúng loại trà cụ ấm tử sa không chỉ tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu cho người thưởng trà mà còn tăng thêm hương vị thơm ngon, mang đến những cung cách nghi lễ trà đúng nghĩa. Dưới đây là một số điều cần lưu ý khi mua ấm tử sa:

Kích thước miệng ấm nhỏ sẽ giúp hương trà được giữ tốt hơn, thích hợp để pha các loại trà lá nhỏ có hương thơm tinh tế, nhẹ nhàng như trà ô long hay trà xanh.
Kích thước miệng ấm lớn sẽ giúp lan tỏa hương thơm hiệu quả, thường được sử dụng với các loại trà có mùi thơm nồng và lá to như trà đen hay trà phổ nhĩ.
Kích thước của miệng ấm cũng ảnh hưởng đến việc rót trà nhanh hay chậm, đồng thời cũng ảnh hưởng đến mùi thơm và vị ngon của trà.

Như vậy, qua bài viết này Tâm Việt giải đáp thắc mắc về loại trà cụ ấm trà tử sa là gì, cũng như một số tiêu chí cần biết khi chọn mua chúng. Có thể thấy ấm tử sa là một dụng cụ pha trà vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đến hương vị thơm ngon cũng như tâm trạng của người thưởng trà, là yếu tố cần thiết để tạo nên một buổi trà đạo đúng nghĩa.

Xem thêm các bài viết liên quan dưới đây:

← Bài trước Bài sau →